Hướng dẫn chuẩn bị mâm cúng mùng 1 Tết đầy đủ, đúng lễ

1. Việc cúng mùng 1 Tết có ý nghĩa gì trong văn hóa người Việt?

Cúng cơm mùng 1 Tết mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc. Nhằm thể hiện triết lý “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam. Đây là thời khắc thiêng liêng nhất trong năm, khi người con cháu thể hiện lòng biết ơn, kính trọng đối với tổ tiên, những người đã có công sinh thành, dạy dỗ và bảo vệ dòng họ.

Theo quan niệm dân gian, ngày đầu năm mới là thời điểm các vị thần linh, tổ tiên trở về thăm hỏi con cháu, và ban phước lành cho gia đình.

Vào sáng mùng 1, gia chủ sẽ dâng mâm cơm, trà rượu và lễ vật lên bàn thờ cúng mùng 1 Tết. Nhằm mời ông bà, tổ tiên về sum họp. Nghi lễ này là lời cầu chúc ước nguyện năm mới bình an, sức khỏe dồi dào và công việc hanh thông.

Ngoài ra, cúng mâm cỗ mùng 1 Tết là cách khởi đầu thuận lợi, đặt nền móng cho may mắn trong năm mới. Vì vậy, cần chu đáo, cẩn trọng cho mọi công đoạn cúng mùng 1 Tết từ chuẩn bị món ăn đến bày trí mâm cơm.

>>> Xem thêm: 

• 3 Bài Khấn Gia Tiên Mùng 1 Tết Nguyên Đán Mang Lại Bình An, May Mắn
• Cúng mùng 2 Tết: Giờ nào tốt, cần chuẩn bị những gì để cả năm may mắn
• Cúng hoá vàng mùng 3 Tết gồm những gì? Văn khấn & giờ cúng đẹp

2. Nên  cúng mùng 1 Tết chay hay mặn vào mùng 1 Tết?

Tùy theo tín ngưỡng, vùng miền và hoàn cảnh gia đình. Để bạn có thể cúng chay hoặc cúng mặn, miễn là tấm lòng thành kính và sự chuẩn bị chu đáo lên hàng đầu.

Theo truyền thống Phật giáo, khuyến khích cúng chay vào ngày mùng 1 Tết. Nhằm thể hiện lòng từ bi, tránh sát sinh và tích lũy công đức cho năm mới. Cơm cúng chay  cúng mùng 1 Tết gồm có những món như cơm trắng, chè đậu xanh, bánh chưng chay, rau củ luộc, đậu phụ chiên, nấm các loại và trái cây tươi.

Tuy nhiên, trong quan niệm dân gian truyền thống. Nhiều gia đình vẫn duy trì việc cúng mặn với mâm cỗ cúng mùng 1 Tết gồm những món thịt, cá, gà… Xuất phát điều này từ quan niệm rằng tổ tiên sinh thời đã quen với các món ăn mặn. Việc  cúng mùng 1 Tết mặn nhằm giúp tổ tiên cảm thấy gần gũi và hài lòng hơn.

Cả hai cách đều có ý nghĩa riêng, quan trọng nhất là lòng thành kính, sự trang trọng. Và không nhất thiết phải tuân theo một quy tắc cứng nhắc nào.

3. Mâm cỗ cúng mùng 1 Tết gồm những món gì?

Có sự khác biệt rõ rệt trong mâm cỗ cúng ngày mùng 1 Tết ở ba miền Bắc – Trung – Nam..Phản ánh rõ đặc trưng văn hóa ẩm thực và tín ngưỡng của từng vùng. Tùy mỗi miền có những món ăn truyền thống riêng biệt. Mang ý nghĩa tâm linh và biểu trưng cho những điều tốt lành trong năm mới.

3.1. Mâm cỗ cúng sáng mùng 1 Tết miền Bắc

Chuẩn bị mâm cỗ cúng sáng mùng 1 Tết ở miền Bắc theo biểu tượng tứ trú, bốn mùa và bốn phương. Đầy đủ bốn bát, bốn đĩa trong mâm cúng. Với những gia đình khá giả hơn, sẽ chuẩn bị sáu bát, sáu đĩa hoặc tám bát, tám đĩa.

Bốn đĩa gồm các món như: thịt gà, thịt heo, giò lụa, chả quế. Kèm với đĩa xôi gấc đỏ rực, với mong cầu năm mới may mắn, thịnh vượng.

Bốn bát  cúng mùng 1 Tết gồm những món truyền thống như: Chân giò hầm măng, bóng thả, miếng dong, mọc nấm thả. Dùng để nấu cúng phải là chân giò có cả nạc và mỡ.

3.2. Mâm cỗ cúng sáng mùng 1 Tết miền Trung

Mâm cỗ cúng mùng 1 Tết ở miền Trung có đa dạng các món khác nhau. Đặc trưng riêng biệt với hương vị đậm đà, cách chế biến tinh tế. Nhằm thể hiện sự tỉ mỉ, khéo léo của người dân miền Trung.

Thường xuất hiện trong mâm cỗ cúng mùng 1 Tết ở miền Trung. Gồm có những món mặn như: Nem lụi, bò kho, thịt heo quay, gà quay, bò nấu thưng, thịt nạc rim, canh khổ qua nhồi thịt,…

Đặc biệt, những món ăn truyền thống thể hiện văn hóa ẩm thực ngày Tết tại miền Trung. Phải kể đến như dưa món, củ kiệu, thịt heo ngâm nước mắm hoặc ngâm muối.

Ngoài ra, những món trộn như gà trộn rau răm, mít trộn, tai heo trộn,… Cũng được chuẩn bị trong mâm cúng để làm món khai vị.

Món tráng miệng được dùng như bánh ngũ sắc, bánh bột nếp, bánh ít lá gai, bánh đậu xanh,… Những món ăn này tạo nên sự độc đáo trong mâm cúng mùng 1 Tết ở miền Trung.

3.3. Mâm cỗ cúng sáng mùng 1 Tết miền Nam

Mâm  cúng mùng 1 Tết được người Nam bộ chuẩn bị giản dị nhưng không kém phần phong phú.

Với những món ăn quen thuộc như chả giò chiên, lạp xưởng, gỏi gà, thịt kho trứng, canh khổ qua nhồi thịt, kiệu ngâm.

Trong mâm cúng mùng 1 Tết miền Nam thường dùng các món bánh như: bánh tét nhân dừa, bánh tét chuối, bánh chuối, bánh ngũ sắc. Bày biện mâm cúng đủ đầy, thể hiện mong cầu một năm mới tốt đẹp, thịnh vượng.

3.4. Mâm cỗ cúng mùng 1 Tết nấu chay

Với những gia đình theo đạo Phật hoặc có thói quen ăn chay đầu năm. Cần chuẩn bị mâm cỗ cúng mùng 1 Tết nấu chay đa dạng không kém gì mâm cúng mặn. Trong mâm cỗ đầu năm, những món chay thường thấy là:

• Cơm trắng dẻo thơm
• Đậu hũ chiên giòn
• Nấm đông cô xào rau củ
• Bánh chưng chay
• Rau củ luộc
• Chè đậu xanh hoặc chè khoai môn

4. Cách bày trí mâm cúng mùng 1 Tết theo phong tục

Để mâm cơm cúng mùng 1 Tết trang nghiêm và thể hiện tấm lòng hiếu kính trọn vẹn.

Không chỉ chú ý đến món ăn, mà gia chủ cần có cách bày trí, vị trí và hướng đặt mâm cúng phù hợp.

4.1. Vị trí đặt mâm

Đặt mâm cúng mùng 1 Tết trên bàn thờ gia tiên, nơi trang trọng nhất trong ngôi nhà.

Nên lau dọn bàn thờ sạch sẽ trước khi bày mâm. Thay nước, thay hoa và dọn bát hương. Với những nhà có bàn thờ Phật thì cần phân biệt rõ: mâm cúng Phật (chủ yếu là đồ chay) và mâm cúng gia tiên (có thể bày mặn hoặc chay tùy quan niệm).

Nếu bàn thờ chính không đủ rộng, thì một số gia đình còn đặt bàn nhỏ đặt phía trước để bày lễ vật cúng mùng 1 Tết.

4.2. Hướng đặt bàn thờ

Theo phong tục, bàn thờ và mâm cúng nên quay về hướng hợp với mệnh của gia chủ hoặc hướng truyền thống của ngôi nhà. Thông thường, hướng tốt thường là Đông, Đông Nam hoặc chính Nam, vì đây được coi là các hướng cát lành, mang lại sinh khí và may mắn. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm khi bày lễ, bởi lòng kính trọng mới chính là yếu tố then chốt trong nghi lễ cúng mùng 1 Tết.

5. Những kiêng kỵ cần nắm khi cúng mùng 1 Tết

Trong nghi lễ cúng mùng 1 Tết, sau đây là một số điều kiêng kỵ mà gia chủ nên lưu ý. Nhằm tránh phạm phong tục và giữ trọn ý nghĩa thiêng liêng của ngày đầu năm:

• Không dùng đồ cúng chưa được vệ sinh sạch sẽ: Chuẩn bị lễ vật cúng mùng 1 Tết sạch sẽ, tươm tất, tránh để bị dập nát, ôi thiu.
• Tránh dùng rượu bia để cúng quá nhiều: Dù được dùng dâng rượu, nhưng tránh quá lạm dụng bởi điều này có thể xem là thiếu trang trọng.
• Không đặt mâm cúng lộn xộn: Sắp xếp mọi thứ được cân đối, hài hòa, thể hiện sự chu đáo.
• Tránh ăn lễ vật trước khi cúng: Theo truyền thống, mâm cỗ cúng sau khi hoàn tất lễ mới được hạ lộc.
• Không cúng qua loa, vội vã: Trong ngày Tết, quan trọng nhất chính là sự thành tâm. Do đó, khi làm lễ, gia chủ cần giữ tâm trạng thanh tịnh, trang nghiêm.
• Kiêng kỵ về người thực hiện: Không để người có tang (trong vòng 100 ngày) tham gia cúng lễ.

 6. Văn khấn cơm cúng mùng 1 Tết

Lời khấn vái ngày mùng 1 Tết đóng vai trò quan trọng không thể thiếu. Nhằm thể hiện lòng thành kính và những ước nguyện cho năm mới. Cần đọc bài văn khấn  cúng mùng 1 Tết với giọng điệu trang trọng, chân thành và đầy cảm xúc.

Gợi ý lời văn khấn cúng mùng 1 Tết:

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)

Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.

 Con kính lạy Hoàng thiên Hậu thổ chư vị Tôn thần.

 Con kính lạy Ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân.

 Con kính lạy chư vị Thần linh cai quản trong khu vực này.

 Con kính lạy Tổ tiên, ông bà, cha mẹ nội ngoại.

Hôm nay là ngày mùng Một tháng Giêng năm Bính Ngọ (2026).

 Tín chủ con là: [Họ tên gia chủ]

 Ngụ tại: [Địa chỉ]

Chúng con thành tâm sắm sửa hương hoa, lễ vật, cơm canh, kính dâng trước án, dốc lòng bái thỉnh. Nguyện cầu chư vị Tôn thần, Gia tiên nội ngoại thương xót chứng giám.

Phù hộ cho toàn gia chúng con:

Đầu năm chí giữa, nửa năm đến cuối, được chữ bình an.

Bốn mùa không hạn ách tai ương.

Làm ăn hanh thông, tài lộc dồi dào.

Con cháu hiếu thảo, học hành tấn tới

Gia đình hòa thuận, hạnh phúc bền lâu.

Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin được chứng giám và phù hộ độ trì.

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)

Đọc lời khấn  cúng mùng 1 Tết xong, cả gia đình sẽ cùng thực hiện ba lạy. Nhằm thể hiện lòng thành kính cao nhất đối với tổ tiên.

Mâm cơm cúng mùng 1 Tết dâng lên tổ tiên, thần linh là biểu tượng của lòng hiếu kính. Và mong cầu một năm mới đến an khang, thịnh vượng.

 Mâm cỗ miền Bắc, Trung hay Nam, đều mang nét đặc trưng riêng. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm. Việc  cúng mùng 1 Tết được thực hiện chỉn chu sẽ giúp nghi lễ được trọn vẹn, ý nghĩa. Và đón nhận một năm mới tràn đầy may mắn.

Nội thất Viva mang đến giải pháp bàn thờ, tủ thờ và phụ kiện thờ cúng được thiết kế tinh tế, chuẩn phong thủy. Giúp gia chủ bày biện mâm lễ gọn gàng, ấm cúng và đầy tôn nghiêm. Liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline/Zalo: 0977.118.799 - 0933.118.799 - 0922.118.799 để được tư vấn bởi đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp.

✔️ Miễn phí giao hàng & lắp đặt nội thành

✔️ Hỗ trợ trả góp 0%

✔️ Bảo hành 2 năm

✔️ Bảo trì trọn đời

----------------------------------------------------------------

NỘI THẤT VIVA - TỐT GỖ TỐT CẢ NƯỚC SƠN

- Showroom 1: 160C Trường Chinh, P. Bảy Hiền, TP.HCM

- Showroom 2: 606 Nguyễn Văn Quá, P. Đông Hưng Thuận, TP.HCM

- Xưởng sản xuất: 83/10 Dương Thị Giang, P. Đông Hưng Thuận, TP.HCM

- Điện thoại: 0977.118.799 - 0933.118.799

- Email: info@noithatviva.vn

- Website: https://noithatviva.vn

- Fanpage: https://www.facebook.com/noithatviva.vn

- TikTok: https://www.tiktok.com/@noithatviva

---

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
•